Trafik kazaları; araç hasarı, yaralanma ve maalesef ölümle sonuçlanabilen ciddi zararlara yol açar. Kusuru bulunmayan veya daha az kusurlu taraf, uğradığı zararlar için tazminat talep etme hakkına sahiptir. Bu rehberde hangi tazminatların, kimlerden ve nasıl talep edileceğini adım adım açıklıyoruz.
Hangi tazminat türleri talep edilebilir?
- Maddi tazminat: Araçtaki hasar, değer kaybı, çekici ve onarım giderleri; yaralanma hâlinde tedavi, ilaç, protez ve bakım masrafları; geçici veya sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan kazanç kaybı.
- Manevi tazminat: Yaralanan kişinin çektiği acı ve elem ya da bir yakının ölümü hâlinde geride kalanların yaşadığı üzüntünün bir nebze karşılığı olarak hâkimce takdir edilen tutar.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Kazada hayatını kaybeden kişinin sağlığında düzenli olarak desteklediği yakınlarına (eş, çocuklar, anne-baba ve fiilen desteklenen kişiler) ödenir.
Kimler sorumludur?
Trafik kazasından doğan zarardan birden fazla kişi ve kurum birlikte (müteselsilen) sorumlu olabilir:
- Kusurlu sürücü: Kazaya kusuruyla sebep olan kişi.
- Aracın işleteni (sahibi): Araç üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kişi, tehlike sorumluluğu esasına göre sorumludur.
- Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası: Aracın trafik sigortası, poliçe limitleri dâhilinde üçüncü kişilerin zararını karşılar.
- Bazı hâllerde işveren (aracı işi gereği kullanan çalışan için) de sorumlu tutulabilir.
Kusur nasıl belirlenir?
Tazminatın miktarı, tarafların kusur oranlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Kusur; kaza tespit tutanağı, kamera görüntüleri, tanık beyanları ve gerektiğinde bilirkişi/aktüerya raporu ile belirlenir. Bu nedenle kaza anında tutanak tutturmak ve delilleri korumak büyük önem taşır.
Sigortaya başvuru süreci
Bedensel ve maddi zararlarda genellikle önce, kusurlu aracın trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapılır. Sigortacı, gerekli belgelerin tamamlanmasından itibaren kanuni süre içinde ödeme yapmakla yükümlüdür. Sigorta; başvuruyu reddeder, eksik öder veya süresinde yanıt vermezse, Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurulabilir.
Bedensel zarar ve tazminat hesabı
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda tazminat, kişinin yaşı, geliri, maluliyet oranı ve bakiye ömrü gibi verilere dayanan aktüerya hesabıyla belirlenir. Sürekli maluliyet oranı, tam teşekküllü hastane veya Adli Tıp raporuyla tespit edilir. Doğru hesaplama, çoğu zaman sigortanın ilk teklifinden çok daha yüksek tutarlara ulaşılmasını sağlar.
Dava süreci ve görevli mahkeme
Sigortadan sonuç alınamazsa dava açılır. Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davalarında görevli mahkeme genellikle Asliye Ticaret Mahkemesi, sürücü ve işletene karşı açılanlarda ise Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Dava sürecinde kusur ve zarar, bilirkişi incelemesiyle ortaya konur.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri kural olarak, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak kaza aynı zamanda bir suç (örneğin taksirle yaralama/öldürme) oluşturuyorsa, daha uzun olan ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Süreleri kaçırmamak için kazadan sonra en kısa sürede hukuki destek almak kritik önemdedir.
Kaza sonrası ne yapmalısınız?
- Kaza tespit tutanağı tutturun, mümkünse fotoğraf ve video çekin.
- Tanıkların iletişim bilgilerini alın.
- Yaralanma varsa mutlaka sağlık kuruluşuna başvurup rapor alın.
- Onarım, tedavi ve gelir kaybına ilişkin tüm belgeleri saklayın.
Profesyonel hukuki destek
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; her uyuşmazlık kendine özgü koşullar içerir ve mevzuat zaman içinde değişebilir. Hak kaybı yaşamamak ve sürecinizi doğru yönetmek için Avrasya Hukuk Bürosu'na danışmanızı öneririz. Av. Kasım Ergün ve deneyimli ekibi, dava ve danışmanlık süreçlerinde yanınızda. Bakırköy ofisimizden randevu almak için İletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
