Maaş Haczi

İcra takibi kesinleştikten sonra alacaklının en sık başvurduğu tahsil yollarından biri, borçlunun maaşına haciz konulmasıdır. Maaş haczi, borçlunun işverenine gönderilen bir yazıyla her ay ücretinden belirli bir kesinti yapılarak icra dosyasına aktarılmasını sağlar. Borçlu için bu durum aylık bütçeyi doğrudan etkilerken, alacaklı için düzenli ancak çoğu zaman uzun soluklu bir tahsilat anlamına gelir.

Kanun, borçlunun ve ailesinin geçimini korumak için maaş haczine bazı sınırlar koymuştur. Bu sayfada maaşın ne kadarının kesilebileceğini, nafaka alacaklarının farkını, birden fazla haciz olduğunda nasıl sıralama yapıldığını, emekli aylığının durumunu ve haczin kaldırılması için başvurulabilecek yolları anlatıyoruz.

Maaş haczi nasıl uygulanır?

Maaş haczi, ancak kesinleşmiş bir icra takibinde alacaklının talebiyle uygulanabilir. İcra dairesi borçlunun çalıştığı işverene bir haciz müzekkeresi gönderir. İşveren, borçlunun ücretinden belirlenen oranda kesinti yaparak bu tutarı her ay icra dairesinin hesabına yatırır ve durumu dairesine bildirir. Kesinti, borç ve takip giderleri tamamen ödenene kadar ya da haciz kaldırılana kadar sürer.

Borçlunun nerede çalıştığı genellikle SGK kayıtlarından tespit edilir. Borçlu işyerini değiştirirse, alacaklının yeni işverene ayrıca haciz yazısı gönderilmesini talep etmesi gerekir.

Maaşın ne kadarı kesilebilir?

İcra ve İflas Kanunu'na göre maaş, ücret, emekli aylığı ve benzeri gelirler, borçlunun ve ailesinin geçimi için icra müdürünce gerekli görülen miktar dışında haczedilebilir; ancak haciz miktarı bu gelirlerin dörtte birinden az olamaz. Uygulamada bu nedenle maaş hacizleri çoğunlukla net ücretin dörtte biri oranında yapılır.

Kesinti, kural olarak brüt ücret üzerinden değil, yasal kesintiler yapıldıktan sonra borçlunun eline geçen net ücret üzerinden hesaplanır. İkramiye ve prim gibi ek ödemelerin haczin kapsamına girip girmediği, ödemenin niteliğine ve haciz yazısının içeriğine göre değerlendirilir.

Nafaka alacaklarında farklı kural

Yargıtay uygulamasına göre işleyen (her ay doğan) nafaka alacakları için yapılan hacizler, maaş üzerinde daha önce konulmuş başka hacizler bulunsa bile öncelikle uygulanır ve dörtte bir oranıyla sınırlı değildir; aylık nafaka tutarı kadar kesinti yapılabilir. Birikmiş, yani geçmiş dönemlere ait nafaka alacakları için ise İcra ve İflas Kanunu’ndaki genel kural uygulanır. Haciz ve tahsilat işlemlerinin genel çerçevesi için İcra ve İflas Hukuku sayfamıza da bakabilirsiniz.

Birden fazla maaş haczi varsa

Aynı maaşa birden fazla alacaklı tarafından haciz konulabilir. Bu durumda hacizler aynı anda uygulanmaz; sıraya girer. Önce ilk haciz uygulanır ve o dosyadaki borç bitene kadar kesinti bu dosyaya gönderilir. İlk dosya kapandıktan sonra sıradaki dosya için kesintiye başlanır. Bu nedenle sonraki sıradaki alacaklılar uzun süre tahsilat yapamayabilir. İşleyen nafaka hacizleri ise bu sıralamaya bakılmaksızın öncelikle uygulanır. Sıra, kural olarak haczin konulma tarihine göre belirlenir; bu nedenle alacaklının haciz talebini takip kesinleşir kesinleşmez yapması, sırasını korumak açısından önemlidir. Borçlu açısından ise sırada bekleyen dosyalarda faizin işlemeye devam ettiği, yani kesinti başlamadan bu borçların da büyüyebileceği unutulmamalıdır.

Emekli maaşı haczedilebilir mi?

Emekli aylıkları için ayrı bir koruma bulunur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre bu Kanun kapsamında bağlanan gelir ve aylıklar, nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları dışında haczedilemez ve başkasına devredilemez. Bu nedenle sıradan bir kredi veya ticari alacak için, borçlunun muvafakati olmadan emekli aylığına haciz konulması kural olarak hukuka aykırıdır.

Bankalar zaman zaman kredi sözleşmesine emekli maaşından kesinti yapılmasına onay veren hükümler ekler. İcra takibi bakımından İcra ve İflas Kanunu, haczi kanunen sınırlanmış mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmaların geçerli olmadığını düzenler; 5510 sayılı Kanun da borçlunun muvafakati bulunmadıkça bu tür haciz taleplerinin icra müdürünce reddedileceğini öngörür. Yargıtay’ın icra hacizlerine ilişkin yerleşik uygulamasında bu muvafakatin kural olarak haciz aşamasında verilmesi aranır. Buna karşılık Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 2025 yılında Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla, tüketici kredisi sözleşmesinde verilen açık talimata dayanarak bankanın emekli aylığının yattığı hesaba bloke koyabileceği kabul edilmiştir. Bu nedenle icra haczi ile bankanın sözleşmeye dayalı kesintisi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Haczin kaldırılması için başvuru yolları

Haczedilmezlik şikâyeti

Kanuna aykırı bir haciz uygulandığında, örneğin emekli aylığına nafaka dışı bir alacak için haciz konulduğunda veya kesinti oranı hatalı belirlendiğinde, borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. Şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. Bu süre kısa olduğundan, haciz yazısının fark edildiği andan itibaren hızla hareket edilmesi gerekir.

Borçla ilgili itirazlar

Borcun hiç doğmadığı veya ödendiği düşünülüyorsa, maaş haczinin kendisine değil borcun varlığına yönelik yollara, örneğin menfi tespit veya istirdat davasına başvurmak gerekir. Bu konuda menfi tespit davası sayfamız yol gösterici olabilir.

Ödeme planı ve uzlaşma

Borçlu, icra dairesinde kanundaki şartlarla taksitle ödeme taahhüdünde bulunabilir veya alacaklıyla icra dairesinde ya da doğrudan bir ödeme planı üzerinde anlaşabilir. Taksitler düzenli ödendiği sürece icra işlemleri ilerlemez; ancak taksitlerden biri zamanında ödenmezse takip kaldığı yerden devam eder. Borçlunun gelirinde ciddi bir düşüş, hastalık veya bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısında artış gibi değişiklikler, kesinti oranının yeniden değerlendirilmesini istemek için gerekçe olabilir; ancak nafaka dışındaki alacaklarda kanuni alt sınır olan dörtte bir oranının altına inilmesi kural olarak mümkün değildir.

Büromuzun desteği

Alacaklı tarafta işveren tespiti, haciz müzekkerelerinin takibi ve kesintilerin düzenli yapılıp yapılmadığının kontrolü; borçlu tarafta ise haczedilmezlik şikâyeti, kesinti oranına itiraz ve alacaklıyla ödeme planı görüşmeleri konusunda destek veriyoruz. Her dosya kendine özgüdür; borçlunun gelir durumu ve hacizlerin niteliği somut olarak ayrıca değerlendirilmelidir.