Konkordato Süreci

Konkordato, mali sıkıntıya düşen bir borçlunun alacaklılarıyla mahkeme denetiminde bir ödeme planı üzerinde anlaşmasını sağlayan yeniden yapılandırma yoludur. Amaç, işletmeyi iflasa sürüklemeden faaliyetine devam ettirmek ve alacaklılara iflas hâlinde elde edecekleri miktardan daha fazlasını ödemektir. Süreç teknik belgeler, kısa süreler ve çok sayıda tarafla yürütüldüğü için konkordato avukatı ile birlikte planlanması önem taşır.

Konkordato yalnızca borçluyu ilgilendirmez. Mehil kararıyla birlikte takipleri duran alacaklılar da alacaklarını kaydettirmek, projeye itiraz etmek ve oy kullanmak gibi önemli kararlar vermek zorunda kalır. Bu sayfada her iki tarafın bakış açısıyla süreci adım adım anlatıyoruz.

Kimler konkordato talep edebilir?

İcra ve İflas Kanunu'na (İİK) göre borçlarını vadesi geldiğinde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan her borçlu, konkordato mehli talep edebilir. Konkordato yalnızca tacirlere özgü değildir; ancak uygulamada en çok şirketler ve ticari işletmeler başvurur. İflasa tabi bir borçlu hakkında iflas talebinde bulunabilecek alacaklı da belgeleri ekleyerek konkordato talep edebilir.

Başvuru, iflasa tabi borçlular için kural olarak muamele merkezinin, iflasa tabi olmayan borçlular için yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır. Mahkeme, konkordatonun başarıya ulaşma ihtimalini değerlendirir; başarı ihtimali açıkça bulunmayan taleplerin reddedilebileceği unutulmamalıdır.

Başvuruda gereken belgeler

Konkordato talebinin ciddiyeti, dilekçeye eklenen belgelerle ölçülür. Kanunda sayılan başlıca belgeler şunlardır:

• Borçlunun mali durumu ve ödeme önerisini gösteren konkordato ön projesi,
• Mali durumu gösteren belgeler ile güncel bilanço ve gelir tablosu,
• Varlıkların ve alacakların ayrıntılı listesi,
• İmtiyazlı alacaklar dâhil alacaklıların ve alacak tutarlarının listesi,
• Ön projedeki ödeme önerisinin gerçekleşebileceğine ilişkin, bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanmış gerekçeli rapor,
• Konkordatonun reddi hâlinde alacaklıların iflas yoluyla elde edebileceği miktarı gösteren karşılaştırmalı tablo.

Belgelerin tutarsız veya eksik olması, sürecin daha başında olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir. Bu nedenle mali müşavir ve bağımsız denetim kuruluşu ile hukuki ekip arasında yakın bir eş güdüm gerekir. Başvuru sırasında Adalet Bakanlığı tarifesinde belirlenen konkordato gider avansının da yatırılması gerekir.

Başvurunun zamanlaması da en az belgeler kadar önemlidir. Takipler ve hacizler yoğunlaştıktan sonra yapılan başvurularda, işletmenin faaliyetini sürdürecek nakit akışı çoğu zaman tükenmiş olur. Ödeme güçlüğünün ilk işaretleri görüldüğünde borç yapısı, alacaklıların dağılımı ve işletmenin gelir beklentisi birlikte incelenmeli; konkordatonun mu, yoksa alacaklılarla doğrudan bir yapılandırma görüşmesinin mi daha uygun olduğu belirlenmelidir. Ticari ilişkilerdeki diğer koruyucu adımlar için Ticaret Hukuku sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Geçici mehil ve kesin mehil

Talep usulüne uygunsa mahkeme gecikmeksizin üç aylık geçici mehil verir ve bir geçici konkordato komiseri atar. Gerekli hâllerde geçici mehil iki ay daha uzatılabilir. Komiser bu dönemde borçlunun işletmesini denetler ve konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşmayacağını raporlar.

Komiser raporu olumluysa mahkeme bir yıllık kesin mehil verir. Durumun özelliği gerektiriyorsa kesin mehil altı ay daha uzatılabilir. Kesin mehil aşamasında konkordato komiseri görevlendirilir; gerekli görülürse alacaklılar kurulu da oluşturulabilir.

Mehil süresince borçlu ve alacaklılar için sonuçlar

Mehil kararının en önemli etkisi, borçluya karşı yeni icra takibi yapılamaması ve önceden başlamış takiplerin durmasıdır. İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları da bu dönemde uygulanmaz. Rehinli alacaklılar rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir veya mevcut takibe devam edebilir; ancak bu süre içinde muhafaza tedbiri alınamaz ve satış yapılamaz.

Borçlu, mehil süresince işletmesini komiserin denetimi altında sürdürür. Taşınmazların devri veya rehnedilmesi, kefil olunması ve karşılıksız tasarruflar gibi önemli işlemler ise mahkemenin izni olmadan geçerli şekilde yapılamaz. Mehil kararı, borçlunun taraf olduğu sözleşmelerin karşı tarafa kendiliğinden fesih hakkı verdiği anlamına da gelmez.

Alacaklılar toplantısı, kabul çoğunluğu ve tasdik

Komiser, alacaklıları alacaklarını kaydettirmeye davet eder ve kayıtlı alacaklar üzerinden bir toplantı düzenler. Konkordato projesi, kaydedilmiş alacakların hem sayı hem tutar olarak yarısını aşan çoğunluğu tarafından ya da tutar olarak üçte ikisini oluşturan alacaklıların sayıca dörtte biri tarafından kabul edilmişse kabul edilmiş sayılır.

Ardından mahkeme tasdik duruşması yapar. Mahkeme, teklif edilen ödemenin iflas hâlinde elde edilecek miktardan fazla olup olmadığını, imtiyazlı alacakların ödenmesinin yeterince güvence altına alınıp alınmadığını ve projenin uygulanabilirliğini inceler. Tasdik edilen konkordato; konkordato talebinden önce doğmuş alacaklar ile mehil içinde komiserin izni olmaksızın doğan alacaklar bakımından, birinci sıra imtiyazlı alacaklar, rehinle karşılanan kısım ve amme alacakları gibi kanuni istisnalar saklı kalmak üzere tüm alacaklıları bağlar. Tasdikten sonra borçlu projedeki ödeme takvimine uymazsa, alacağı ödenmeyen alacaklı kendi alacağı bakımından konkordatonun feshini mahkemeden isteyebilir. Talebin reddi veya tasdik edilmemesi hâlinde ise iflasa tabi borçlu bakımından şartları varsa iflas kararı gündeme gelebilir. Bu nedenle başvurudan önce konkordatonun başarı ihtimali gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.

Alacaklı olarak nelere dikkat etmelisiniz?

• Mehil ilanını takip edin ve alacağınızı belirtilen süre içinde belgeleriyle kaydettirin.
• Alacağınızın tutarına veya imtiyazına itiraz edilirse haklarınızı korumak için gerekli adımları zamanında atın.
• Projedeki ödeme önerisini, borçlunun gerçek mali durumu ve iflas karşılaştırma tablosu ile birlikte değerlendirin.
• Teminat olarak elinizde çek veya senet varsa bunların durumunu ayrıca inceletin; ayrıntılar için çek ve senet hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.

Büromuzun desteği

Borçlu tarafta başvuru dosyasının hazırlanması, komiserle iletişim ve tasdik duruşmasına kadar sürecin yürütülmesi; alacaklı tarafta ise alacak kaydı, itirazlar ve oy kullanımı konularında danışmanlık veriyoruz. Konkordato, işletmenin yapısına ve borç dağılımına göre çok farklı sonuçlar doğurabilir; her dosya kendine özgüdür ve somut durum ayrıca değerlendirilmelidir.