Bilişim Suçları

Bilişim suçları; bilgisayar, telefon, sunucu ve internet hesapları gibi bilişim sistemlerine yönelik ya da bu sistemler aracılığıyla işlenen suçları ifade eder. Sosyal medya hesabının ele geçirilmesi, kişisel verilerin izinsiz paylaşılması, kredi kartı bilgileriyle alışveriş yapılması veya bir şirketin sunucularına saldırı düzenlenmesi bu kapsamda değerlendirilir. Teknik delillerin hızla kaybolabildiği bu alanda bir bilişim suçları avukatı ile erken aşamada çalışmak, hem mağdur hem şüpheli açısından sürecin sağlıklı yürütülmesine yardımcı olur.

Bu sayfada Türk Ceza Kanunu'ndaki temel bilişim suçlarını, dijital delillerin nasıl toplandığını, şikâyet sürecini ve savunmada dikkat edilmesi gereken noktaları açıklıyoruz.

Türk Ceza Kanunu'ndaki Temel Bilişim Suçları

TCK'nın Bilişim Alanında Suçlar bölümünde üç ana suç tipi düzenlenmiştir:

Bilişim sistemine girme (TCK m.243)

Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişi, TCK m.243/1 uyarınca bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu giriş nedeniyle sistemdeki veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Bir sistemin içindeki veya sistemler arasındaki veri nakillerini teknik araçlarla izlemek ise TCK m.243/4 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (TCK m.244)

Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi TCK m.244/1'e göre bir yıldan beş yıla kadar, sistemdeki verileri bozan, yok eden, değiştiren, erişilmez kılan ya da sisteme veri yerleştiren kişi ise TCK m.244/2'ye göre altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurumu sistemine karşı işlenmesi cezayı artırır.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245)

Başkasına ait bir banka veya kredi kartını herhangi bir şekilde ele geçirip kullanarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, TCK m.245/1 uyarınca üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Sahte kart üretmek ve kullanmak da ayrıca suç olarak düzenlenmiştir. Bunların yanında TCK m.245/A, münhasıran bilişim suçlarının işlenmesi için yapılan cihaz, program veya şifreleri imal eden, satan veya bulunduran kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır.

Bilişim Yoluyla İşlenen Diğer Suçlar

Bilişim sistemleri, birçok klasik suçun işlenme aracı hâline gelmiştir. Uygulamada sık görülen örnekler şunlardır:

• Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak verilmesi veya ele geçirilmesi: TCK m.136'ya göre iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
• Özel hayatın gizliliğini ihlal: Fotoğraf, video veya ses kayıtlarının rıza dışı paylaşılması TCK m.134 kapsamında değerlendirilir.
• Haberleşmenin gizliliğini ihlal: Başkasına ait mesajların izinsiz okunması veya ifşası TCK m.132 kapsamında suç oluşturabilir.
• Nitelikli dolandırıcılık: İnternet ilanları ve sahte siteler üzerinden yapılan aldatmalar çoğunlukla bu kapsama girer; ayrıntı için dolandırıcılık suçu sayfamıza bakabilirsiniz.
• Sosyal medyada hakaret ve tehdit: Mesaj veya paylaşım yoluyla işlenen bu suçlarda aleniyet ve muhatabın belirlenmesi ayrıca önem taşır.

Dijital Delillerin Toplanması ve Korunması

Bilişim suçlarında delil çoğu zaman ekran görüntüsü, log kaydı, IP bilgisi, banka işlem dökümü ve cihaz içeriğinden oluşur. Bu deliller kolayca silinebildiği veya değiştirilebildiği için hem mağdurun hem soruşturma makamlarının hızlı hareket etmesi gerekir. Mağdur açısından şu adımlar önemlidir:

1. Paylaşımların, mesajların ve profil bilgilerinin tarih ve bağlantı adresiyle birlikte kaydedilmesi
2. Banka işlemlerinde derhâl bankaya bildirim yapılması ve dekontların saklanması
3. Ele geçirilen hesaplar için platformun hesap kurtarma ve bildirim kanallarının kullanılması
4. Cihazın sıfırlanmaması, şüpheli dosyaların silinmemesi

Şüpheli açısından ise CMK m.134'e göre bilgisayar ve kütüklerde arama ve kopyalama hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısının kararıyla yapılabilir; savcı kararı yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. El koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bu yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir. İmaj alma işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, savunmanın incelemesi gereken teknik konulardandır.

Şikâyet ve Soruşturma Süreci

Mağdur, Cumhuriyet başsavcılığına doğrudan veya kolluk aracılığıyla şikâyette bulunabilir. Şikâyet dilekçesinde olayın tarihi, kullanılan hesap adları, bağlantı adresleri ve eldeki deliller açıkça belirtilmelidir. Savcılık, faillerin tespiti için internet servis sağlayıcılarından, sosyal medya platformlarından ve bankalardan bilgi talep eder. Yurt dışında bulunan platformlardan bilgi alınması zaman alabilir; bu durum soruşturmanın süresini etkileyebilir.

Bilişim yoluyla işlenen bazı suçlar, örneğin haberleşmenin gizliliğini ve özel hayatın gizliliğini ihlal, şikâyete bağlıdır. Bu suçlarda fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunulmazsa soruşturma yapılamaz. Hangi suçun şikâyete bağlı olduğu, olayın nitelendirilmesine göre değişir. İçeriğin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi gibi talepler ise ayrıca 5651 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilebilir.

Şüpheli ve Sanık Açısından Savunma

Bilişim suçu iddialarında en sık karşılaşılan savunma konusu, fiilin gerçekten kimin tarafından işlendiğidir. Bir IP adresinin veya hesabın kişiye ait olması, o işlemi kişinin bizzat yaptığını tek başına kanıtlamaz. Ortak kullanılan ağlar, ele geçirilmiş cihazlar ve sahte hesaplar bu değerlendirmede dikkate alınmalıdır. Teknik bilirkişi raporlarının kapsamı, kullanılan yöntem ve vardığı sonuçlar ayrıntılı biçimde incelenmeli, gerektiğinde rapora itiraz edilmelidir. Şirket çalışanlarına yöneltilen veri sızdırma iddialarında ise kişinin hangi yetkilerle hangi verilere eriştiği, erişimin iş tanımı kapsamında kalıp kalmadığı ve şirket içi kayıtların bütünlüğü ayrıca değerlendirilmelidir. Soruşturma ve kovuşturmanın genel işleyişi için Ceza Hukuku sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Büromuzun Desteği

Bilişim suçlarında mağdur vekilliği, şikâyet dilekçesi hazırlanması, delil tespiti talepleri ve şüpheli ya da sanık müdafiliği konularında destek veriyoruz. Her dosya kendine özgüdür; teknik deliller ve olayın koşulları somut olarak incelenmeden sonuç hakkında öngörüde bulunmak doğru olmaz.