Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?
1 Ocak 2002'den sonra evlenen ve aralarında mal rejimi sözleşmesi bulunmayan eşler arasında yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK m.202). Boşanmada mallar "yarı yarıya bölünmez"; her eşin evlilik süresince edindiği malların net değeri (artık değer) hesaplanır ve diğer eş bu net değerin yarısını katılma alacağı olarak talep eder. Karşılıklı alacaklar takas edilir (TMK m.236).
Edinilmiş mal ve kişisel mal farkı
Edinilmiş mallar (TMK m.219): eşin evlilik süresince karşılığını vererek edindiği mallardır — çalışma karşılığı edinimler, maaşla alınan ev ve araç, banka birikimleri, sosyal güvenlik ve emeklilik ödemeleri, iş gücü kaybı tazminatları ve kişisel malların gelirleri (örneğin mirasla kalan dairenin kira gelirleri).
Kişisel mallar (TMK m.220) paylaşıma girmez: evlilikten önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla sonradan kazanılan mallar, manevi tazminat alacakları, yalnızca kişisel kullanıma yarayan eşyalar ve bunların yerine geçen değerler.
Katılma alacağı nasıl hesaplanır?
Katılma alacağı = Diğer eşin artık değerinin ½'si (karşılıklı alacaklar takas edilir)
Artık değer eksi çıkarsa sıfır kabul edilir; bir eşin borçları diğer eşe yansıtılamaz (TMK m.231). Mallar, tasfiye anındaki sürüm (piyasa) değeriyle hesaplanır; Yargıtay uygulamasında bu, karar tarihine en yakın tarihteki değerdir. Mal rejiminin sona erdiği tarih ise boşanma davasının açıldığı tarihtir.
Kredili veya kısmen kişisel parayla alınan ev
Bir taşınmazın bir kısmı evlilik öncesi birikimle, mirasla ya da dava tarihinden sonra ödenen kredi taksitleriyle karşılanmışsa, yalnızca evlilik içinde ve dava tarihine kadar gelirle ödenen kısım oranında paylaşıma girer. Yargıtay uygulamasında bu oran, ödenen tutarın toplam alış bedeline oranlanması ve bu oranın taşınmazın güncel değeriyle çarpılmasıyla bulunur.
Örnek hesaplama
- Ev 2018'de 1.000.000 TL'ye alınmış; 200.000 TL peşinat eşin evlilik öncesi birikiminden, 500.000 TL kredi taksitleri evlilik içinde maaştan ödenmiş, 300.000 TL kredi dava tarihinde hâlâ ödenmemiş.
- Edinilmiş oran: 500.000 ÷ 1.000.000 = %50. Evin bugünkü değeri 6.000.000 TL → edinilmiş kısım 3.000.000 TL.
- Aynı eşin 400.000 TL mevduatı ve 100.000 TL kredi kartı borcu var → artık değer: 3.000.000 + 400.000 − 100.000 = 3.300.000 TL.
- Diğer eşin artık değeri 600.000 TL ise: 1.650.000 − 300.000 = net 1.350.000 TL katılma alacağı diğer eşe ödenir.
2002 öncesi edinilen mallar ve katkı payı
1 Ocak 2002'den önce yasal mal rejimi mal ayrılığıydı. Bu tarihten önce edinilen mallar için katılma alacağı değil, ancak malın edinilmesine yapılan parasal katkı ispatlanabiliyorsa katkı payı alacağı istenebilir. Aracımız, 2002 öncesine ait malları ayrıca işaretler ve katılma hesabına dahil etmez.
Değer artış payı alacağı
Bir eş, diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almadan katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında katkısı oranında ve malın o andaki değeri üzerinden değer artış payı alacağına sahiptir (TMK m.227). Örneğin eşin evlilik öncesi evine ödenen tadilat masrafları bu kapsamda değerlendirilebilir.
Süreler, faiz ve dava
Mal rejiminin tasfiyesi davası boşanma davasıyla birlikte veya ayrıca açılabilir; birlikte açılırsa boşanma kesinleşene kadar bekletici mesele yapılır. Yargıtay uygulamasına göre zamanaşımı süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır. Katılma alacağına kural olarak karar tarihinden itibaren yasal faiz işler. Görevli mahkeme aile mahkemesidir ve bu davalarda arabuluculuk zorunlu değildir.
Mal Paylaşımı — Sık Sorulan Sorular
Boşanmada mallar yarı yarıya mı bölünür?
Hayır. Her eşin evlilik süresince edindiği malların net değeri (artık değer) ayrı ayrı hesaplanır ve diğer eş bu net değerin yarısını alacak olarak talep eder. Karşılıklı alacaklar takas edildikten sonra fark ödenir; mallar kural olarak sahibinde kalır.
Evlenmeden önce alınan ev paylaşılır mı?
Evlilikten önce sahip olunan mal kişisel maldır ve paylaşılmaz. Ancak kredisi evlilik içinde maaştan ödenmişse, ödenen taksitler oranında diğer eşin alacak hakkı (denkleştirme) doğabilir.
Mirasla kalan mal paylaşıma girer mi?
Miras yoluyla kazanılan mallar kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak bu malların evlilik süresince elde edilen gelirleri (örneğin kira gelirleri) edinilmiş mal sayılır.
Mal paylaşımında hangi tarihteki değer esas alınır?
Malların hangi eşe ait olduğu ve hangi kesime girdiği dava tarihine göre, değeri ise tasfiye tarihine, yani uygulamada karar tarihine en yakın tarihteki piyasa değerine göre belirlenir.
Eşim mal kaçırırsa ne olur?
Katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler ve son bir yıl içinde rıza dışında yapılan bağışlar, hesaba eklenecek değer olarak katılır (TMK m.229). Gerekirse dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir.
Ziynet eşyaları mal paylaşımına girer mi?
Düğünde takılan ziynet eşyaları kural olarak kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır; mal paylaşımı hesabına değil, ayrıca ziynet alacağı talebine konu olur.
Mal paylaşımı davası ne zaman açılabilir?
Boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kesinleştikten sonra 10 yıl içinde açılabilir. Anlaşmalı boşanmada protokolde mal paylaşımına ilişkin hüküm bulunması, ayrıca dava açılmasını gereksiz kılabilir.
Emeklilik ikramiyesi paylaşıma girer mi?
Evlilik süresine isabet eden emeklilik ikramiyesi ve kıdem tazminatı edinilmiş mal sayılır. Mal rejiminin sona ermesinden sonra ödenenlerde, evlilik süresine düşen kısım hesaplanır.
Mal paylaşımında hakkınızı eksiksiz alın
Mal varlığının tespiti, kişisel mal iddiaları ve bilirkişi raporlarına itiraz süreçlerinde dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Ön Görüşme Talep Et