Kısa özet: Şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altındaki herkes, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma kararı alabilir. Başvuru için en yakın karakola, savcılığa veya aile mahkemesine gitmek yeterlidir; delil aranmaz, harç ödenmez, evlilik şartı yoktur. Karar ilk seferde en fazla 6 ay için verilir ve ihlal halinde 3-10 gün zorlama hapsi uygulanır.
Acil durumdaysanız: 155 Polis, 156 Jandarma, 183 Sosyal Destek Hattı. KADES uygulaması ile tek tuşla konum bildirerek kolluk çağırabilirsiniz. Bu yazıdaki hukuki süreç, güvenliğinizi sağladıktan sonra gelir.
6284 Sayılı Kanun Nedir, Kimleri Korur?
2012 yılında yürürlüğe giren 6284 sayılı Kanun; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korumayı amaçlar. Kanun yalnızca fiziksel şiddeti değil; psikolojik, sözel, cinsel ve ekonomik şiddeti de kapsar. Koruma için taraflar arasında evlilik bağı gerekmez: boşanmış eşler, nişanlılar, sevgililer, eski partnerler, aynı evde yaşayan akrabalar ve ısrarlı takipçiler hakkında da tedbir kararı verilebilir. Erkekler de aile bireyi sıfatıyla korumadan yararlanabilir.
Uzaklaştırma Kararı Nereden ve Nasıl Alınır?
Başvuru için tek bir merci yoktur; en hızlı ulaşabileceğiniz yere başvurmanız yeterlidir:
- Polis veya jandarma: 7/24 açıktır. Gecikmesinde sakınca olan hallerde kolluk amiri bazı koruyucu ve önleyici tedbirleri (konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama) doğrudan alabilir; karar en geç ertesi iş günü hâkim onayına sunulur.
- Cumhuriyet savcılığı: Şikâyet ve tedbir talebi birlikte yapılır; savcılık ayrıca ceza soruşturması başlatır.
- Aile mahkemesi: Doğrudan dilekçeyle başvurulabilir. Hâkim, tedbir kararlarını çoğunlukla aynı gün ve duruşma yapmadan verir.
- ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi): Psikososyal destek, barınma ve hukuki yönlendirme sağlar.
Başvuru harca tabi değildir, avukat zorunlu değildir; ancak kararın kapsamının doğru belirlenmesi ve ileride açılacak boşanma ya da ceza davalarıyla uyumu için avukat desteği önemli fark yaratır. Talep halinde barodan ücretsiz avukat görevlendirilmesi de istenebilir.
Delil Gerekir mi?
Kanun'un 8. maddesi açıktır: koruyucu tedbir kararı verilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Mağdurun beyanı yeterlidir. Önleyici tedbirlerde de gecikmesinde sakınca bulunan hallerde derhal karar verilir. Bununla birlikte darp raporu, mesaj kayıtları, tanık isimleri ve önceki şikâyetler kararın süresini ve kapsamını genişletir; ayrıca ceza ve boşanma davalarında kullanılır.
Verilebilecek Tedbirler
| Koruyucu Tedbirler (mağdur lehine) | Önleyici Tedbirler (fail aleyhine) |
|---|---|
|
|
Tedbir nafakası: Hâkim, uzaklaştırma kararıyla birlikte ayrıca talep olmasa bile mağdur ve çocuklar lehine tedbir nafakasına hükmedebilir. Bu nafaka boşanma davasındaki tedbir nafakasından bağımsızdır ve tedbir süresince geçerlidir.
Tedbir Kararının Süresi
Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir. Şiddetin veya tehlikenin devam ettiği anlaşılırsa hâkim, mağdurun talebi üzerine veya resen süreyi uzatabilir, tedbirleri değiştirebilir ya da kaldırabilir. Süre sonunda karar kendiliğinden sona erer; korumaya devam edilmek isteniyorsa süre bitmeden yeni başvuru yapılmalıdır. Uygulamada hâkimler ilk kararı ortalama 1-3 ay için vermektedir; somut tehlike anlatımı ve delil sunumu bu süreyi doğrudan etkiler.
Karara Uyulmazsa Ne Olur?
Tedbir kararına aykırı davranan kişi, eylemi ayrıca bir suç oluştursa bile, üç günden on güne kadar zorlama hapsi ile cezalandırılır. Her tekrarında zorlama hapsinin süresi on beş günden otuz güne kadar artırılır; toplam süre altı ayı geçemez. Zorlama hapsi kararını aile mahkemesi verir. İhlalin ispatı için mesaj kayıtları, arama dökümleri, güvenlik kamerası görüntüleri ve tanık beyanları toplanmalıdır.
Karara İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Tedbir kararına karşı, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren mahkemenin bulunduğu yerdeki bir sonraki numaralı aile mahkemesince incelenir ve en geç bir hafta içinde karara bağlanır. İtiraz kararı kesindir. Haksız yere karar alındığını düşünen kişi, kararın kapsamının daraltılmasını (örneğin çocuklarla görüşmenin sürdürülmesini) isteyebilir.
Uzaklaştırma Kararı ve Boşanma Davası İlişkisi
6284 kapsamında alınan tedbir kararı, boşanma davasından bağımsız ve ondan önce alınabilir. Ancak iki süreç birbirini etkiler: tedbir kararı ve dayanağı olan şiddet olayları, çekişmeli boşanmada kusur tespiti, velayet ve manevi tazminat bakımından güçlü delil oluşturur. Buna karşılık, gerçeğe aykırı beyanla alınan tedbir kararı, boşanma davasında aleyhe kullanılabileceği gibi iftira ve yalan beyan suçlarını gündeme getirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı için delil gerekir mi?
Hayır. Koruyucu tedbirlerde delil ve belge aranmaz; mağdurun beyanı yeterlidir. Deliller kararın kapsamını ve süresini olumlu etkiler.
Uzaklaştırma kararı kaç gün sürer?
İlk seferde en fazla altı ay. Tehlike devam ediyorsa uzatılabilir; süre dolmadan yeni başvuru yapılmalıdır.
Evli değilim, sevgilimden uzaklaştırma alabilir miyim?
Evet. Kanun tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da kapsar; evlilik ya da aynı evde yaşama şartı yoktur.
Şiddet veya ısrarlı takip nedeniyle koruma kararı mı almanız gerekiyor? Başvuru dilekçesinin doğru hazırlanması ve boşanma/ceza süreçleriyle birlikte yürütülmesi için Bakırköy'deki ofisimizden görüşme talep edin veya Aile Hukuku hizmetlerimizi inceleyin.
İlgili yazılar: Boşanma Davası Nasıl Açılır? · Nafaka Nasıl Hesaplanır?
Av. Kasım Ergün — Avrasya Hukuk Bürosu kurucusu. İstanbul Bakırköy'de aile, iş, ceza, gayrimenkul ve icra hukuku alanlarında avukatlık yapmaktadır. Ekibimiz
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihatlar değişebilir; somut olayınız için bir avukata danışınız.
