Anlaşmalı boşanma avukatsız yapılabilir. Türk hukukunda aile mahkemesinde avukatla temsil zorunlu değildir; eşler dilekçelerini ve protokollerini kendileri hazırlayıp hâkim huzuruna çıkabilir. Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın kendisi ile mali sonuçları ve çocukların durumu üzerinde uzlaştığı, hâkimin de bu iradeyi serbest ve sağlıklı bulduğu bir boşanma türüdür. Asıl soru yapılıp yapılamayacağı değil, hangi riskin kabul edilebilir olduğudur. Bu rehber iki yolu usul, protokol hazırlığı ve hata riski açısından tarafsız biçimde karşılaştırır. Kişiye özel bir yönlendirme içermez.

Anlaşmalı boşanma nedir ve şartları nelerdir?
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda anlaşarak mahkemeden karar almasıdır. Kanundaki temel şartlar şunlardır:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş, diğerinin açtığı davayı kabul etmelidir.
- Hâkim, eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında hazırlanan protokol, hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Bu şartlardan biri eksikse mahkeme anlaşmalı boşanma kararı vermez. Dava çekişmeli boşanmaya dönüşebilir.
Avukatsız anlaşmalı boşanma mümkün mü?
Evet, mümkündür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre taraflar davayı bizzat takip edebilir. Ancak iki önemli nokta vardır:
- Avukat tutsanız bile hâkim eşleri duruşmada bizzat dinler. Avukatsız yol, duruşmaya katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Hâkim protokolü kendiliğinden inceler. Eksik, belirsiz veya çocuğun yararına aykırı hükümleri düzeltilmesi için bildirebilir ya da uygun bulmayabilir.
Bu nedenle avukatsız yol, sade ve çatışmasız dosyalarda uygulanabilir. Mal varlığı, çocuk veya yurt dışı unsuru karmaşık olduğunda hukuki destek ihtiyacı artar.
Avukatsız anlaşmalı boşanma davası adım adım nasıl açılır?
Avukata gitmeden boşanma davası açmak için genel akış şöyledir:
- Anlaşma: Eşler boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularında uzlaşır.
- Protokol: Uzlaşma yazılı hâle getirilir ve iki eş tarafından imzalanır.
- Dilekçe: Boşanma dilekçesi hazırlanır.
- Yetkili mahkeme: Aile mahkemesi, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yerde görevlidir.
- Başvuru: Dilekçe adliyedeki ilgili bürodan veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden sunulur.
- Harç ve gider avansı: Ödemeler yapılır, dekont dosyaya eklenir.
- Duruşma: Eşler hâkim önünde dinlenir. Anlaşmalı dosyalarda çoğu durumda tek duruşmada karar verilir, ancak bu garanti değildir.
Davanın açılış aşamalarını daha geniş görmek isterseniz boşanma davası nasıl açılır rehberine bakabilirsiniz.
Anlaşmalı boşanma evrakları nelerdir?
Anlaşmalı boşanma için gereken evraklar genellikle şunlardır. Uygulama mahkemeye göre küçük farklılıklar gösterebilir, bu yüzden adliyeden teyit almak yararlıdır.
- Boşanma dilekçesi
- İmzalı anlaşmalı boşanma protokolü
- Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı fotokopisi
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Harç ve gider avansı dekontları
- Varsa vekâletname (yalnızca avukat tutulursa)
Anlaşmalı boşanma dilekçesi nasıl hazırlanır?
Dilekçe net, kısa ve olgusal olmalıdır. Aşağıdaki başlıklar tipik bir iskelet sunar. Bu bir genel örnektir, kişiye özel hazırlanmış metin yerine geçmez.
- Başlık: "… Aile Mahkemesi Hâkimliğine"
- Taraflar: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres bilgileri
- Konu: TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma talebi
- Açıklamalar: Evlilik tarihi, evlilikten doğan çocuklar, evliliğin en az bir yıl sürdüğü ve eşlerin protokol üzerinde anlaştığı
- Hukuki sebepler: TMK m. 166/3 ve ilgili mevzuat
- Sonuç ve istem: Protokolün onaylanarak tarafların boşanmasına karar verilmesi
- Ekler ve imzalar
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yazmalı?
Protokol, eşlerin boşanmanın sonuçlarına ilişkin yazılı mutabakatıdır. Belirsiz ifadeler, ileride uygulama sorunu doğurabilir. İyi bir protokol şu ilkelere dayanır:
- Her konu ayrı maddede ve net şekilde yazılmalıdır.
- Tutarlar, tarihler ve ödeme yöntemi açıkça belirtilmelidir.
- Hiçbir hüküm çocuğun yararına aykırı olmamalıdır.
- Eşlerin birbirine karşı talep haklarından vazgeçip vazgeçmediği açıkça yazılmalıdır.
Protokolde yer alması gereken konular: nafaka, velayet ve mal paylaşımı
Velayet ve kişisel ilişki
Ortak çocuk varsa velayetin kimde olacağı, diğer eşin çocukla kişisel ilişki düzeni (hafta sonu, tatil, bayram) ve çocuğun giderleri yazılır. Hâkim, çocuğun menfaatini ayrıca gözetir ve gerekirse protokol hükmünü değiştirilmesi için uyarabilir.
Nafaka
Nafaka konusunda üç temel kavram vardır:
- İştirak nafakası: Velayet kendisinde olmayan eşin çocuğun bakım ve eğitimine katkısıdır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için gündeme gelebilir.
- Nafaka talebinden vazgeçme: Eşler yoksulluk nafakasından karşılıklı vazgeçebilir. Ancak bunun sonuçları iyi düşünülmelidir.
Nafaka miktarı kanunda sabit değildir. Tarafların gelir durumu, çocuğun ihtiyaçları ve yaşam şartları gibi unsurlara göre belirlenir. Hâkim uygun görmezse bu bölüme müdahale edebilir.
Maddi ve manevi tazminat
Kusurlu davranış nedeniyle kişilik hakları zedelenen eş, kanuna göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Anlaşmalı boşanmada bu talepler ya karşılıklı olarak saklı tutulur ya da protokolle düzenlenir. Manevi tazminat, tazminat ve nafakadan vazgeçme beyanı protokolde açık yazılmalıdır, aksi hâlde sonraki uyuşmazlık riski doğar.
Mal paylaşımı
Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde, evlilik içinde edinilen mallar üzerinde katılma alacağı doğabilir. Protokolde hangi malın kimde kalacağı, devir yöntemi ve karşılıklı alacak vazgeçmeleri düzenlenebilir. Ayrıntılar için boşanmada mal paylaşımı yazısına göz atabilirsiniz. Taşınmaz devri gibi resmî şekil gerektiren konular ayrı bir dikkat ister.

Anlaşmalı boşanma davası tek taraflı açılabilir mi?
Anlaşmalı boşanma iki tarafın iradesine dayandığı için tek taraflı açılamaz. Ancak şu yol mümkündür: bir eş boşanma davası açar, diğer eş davayı ve sonuçlarını kabul eder, iki taraf da duruşmada iradesini hâkime açıklar. Bu durumda mahkeme TMK m. 166/3 kapsamında karar verebilir. Diğer eş kabul etmezse dava çekişmeli ilerler ve kusur, ispat ve deliller öne çıkar.
2026 yılında avukatsız boşanma davası açmanın ücreti ne kadar?
Avukatsız yolda avukatlık ücreti ödenmez. Buna karşılık dava masrafları tamamen ortadan kalkmaz. Ödenebilecek kalemler genel olarak şunlardır:
- Başvuru ve karar harçları
- Gider avansı (tebligat, posta ve benzeri giderler)
- Gerekirse evrak ve harç dışı küçük masraflar
Harç ve avans tutarları her yıl güncellenir. Bu yüzden 2026 için kesin bir rakam vermek doğru olmaz. Güncel miktarı adliyedeki ilgili birimden veya resmî duyurulardan öğrenebilirsiniz. Avukat tutulursa ücret, taraflar arasındaki vekâlet sözleşmesiyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne tabidir.
Anlaşmalı boşanmada sık yapılan hatalar nelerdir?
- Belirsiz protokol: "Uygun görülen miktar" gibi ifadeler uygulamada tartışma doğurur.
- Nafaka veya tazminat vazgeçmenin sonuçlarını bilmemek: Vazgeçme beyanı sonradan kolayca geri alınamaz.
- Çocuğun yararını göz ardı etmek: Hâkim bu tür hükümleri onaylamayabilir.
- Mal devrini eksik düzenlemek: Tapu veya araç devri için gerekli adımlar yazılmazsa uygulama zorlaşır.
- Duruşmada beyanların protokolle çelişmesi: Hâkim irade serbestliğinden şüphe ederse dosya anlaşmalıdan çıkabilir.
- Baskı altında imza: İradenin serbestçe açıklanması şarttır.
Anlaşmalı boşanma mı, çekişmeli boşanma mı? Avukatsız mı, avukatlı mı?
Aşağıdaki tablo iki yolu temel ölçütlerle kıyaslar. Her dosya farklıdır, tablo genel bir çerçevedir.
| Ölçüt | Avukatsız anlaşmalı | Avukatlı anlaşmalı | Çekişmeli |
|---|---|---|---|
| Temel şart | İki eşin tam uzlaşısı | İki eşin tam uzlaşısı | Uzlaşı şart değil |
| Protokol hazırlığı | Eşlerin sorumluluğunda | Hukuki denetimle hazırlanır | Protokol aranmaz |
| Hata riski | Eksik veya belirsiz hüküm riski daha yüksek olabilir | Hukuki kontrolle azalır, tamamen ortadan kalkmaz | İspat ve süreç riski yüksek |
| Süre | Genellikle kısa | Genellikle kısa | Çoğu durumda uzun |
| Maliyet | Avukat ücreti yok, harçlar var | Avukat ücreti ve harçlar | Yargılama giderleri daha fazla olabilir |
Karar verirken boşanma avukatı seçimine dair ölçütleri de gözden geçirmek isteyebilirsiniz: boşanma avukatı nasıl seçilir.
Sık sorulan sorular
Avukata gitmeden boşanma davası nasıl açılır?
Protokol ve dilekçe hazırlanır, evraklarla birlikte yetkili aile mahkemesine sunulur ve harçlar yatırılır. Başvuru adliyeden veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden yapılabilir.
Anlaşmalı boşanma için hangi evraklar gerekir?
Dilekçe, imzalı protokol, kimlik fotokopileri, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve harç dekontları genellikle yeterlidir. Mahkeme ek belge isteyebilir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka ve mal paylaşımı nasıl belirlenir?
Eşler bu konuları protokolde karşılıklı anlaşarak belirler. Hâkim, özellikle çocuğa ilişkin hükümleri ve açıkça hukuka aykırı maddeleri denetler. Protokol uygun bulunmazsa değişiklik istenebilir.
Avukatsız boşanma herkes için uygun mudur?
Hayır. Çocuk, taşınmaz, şirket payı veya yurt dışı unsuru bulunan ya da eşlerden birinin baskı altında olabileceği durumlarda hukuki destek almak, olası hata riskini azaltmak bakımından düşünülebilir. Bu karar her dosyanın özelliklerine göre verilir.
Sonuç ve destek
Avukatsız anlaşmalı boşanma, şartlar tam olduğunda kanunen mümkündür. Belirleyici olan, protokolün açık, uygulanabilir ve çocuğun yararına uygun hazırlanmasıdır. Hukuki desteğe ihtiyaç duyarsanız İstanbul Bakırköy'deki Avukat Kasım Ergün bürosunun anlaşmalı boşanma sayfasından süreç hakkında bilgi alabilirsiniz.
İlgili rehber: Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Nelere Dikkat Edilmeli, Neler Yazılır?
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma nasıl olur avukatsız?
Anlaşmalı boşanma, tarafların karşılıklı olarak boşanma şartlarını belirleyip mahkemeye başvurmasıyla gerçekleşir. Avukatsız olarak, gerekli belgeleri kendiniz hazırlayıp mahkemeye sunabilirsiniz.
Avukatsız anlaşmalı boşanmanın riskleri nelerdir?
Avukatsız boşanma, hukuki bilgi eksikliği nedeniyle hak kaybına yol açabilir. Ayrıca, boşanma şartlarının eksik veya hatalı belirlenmesi sorun yaratabilir.
Anlaşmalı boşanma için avukat tutmanın avantajları nelerdir?
Avukat, sürecin doğru ve hızlı ilerlemesini sağlar, haklarınızı korur ve hukuki belgeleri eksiksiz hazırlar. Bu, ileride yaşanabilecek sorunları önler.
Avukatsız boşanma süreci ne kadar sürer?
Avukatsız boşanma süreci, belgelerin eksiksiz hazırlanması durumunda genellikle 1-3 ay arasında tamamlanabilir. Ancak, mahkeme yoğunluğuna bağlı olarak bu süre değişebilir.
Anlaşmalı boşanma için hangi belgeler gereklidir?
Anlaşmalı boşanma için nüfus kayıt örneği, boşanma protokolü ve talep dilekçesi gibi belgeler gereklidir. Bu belgelerin eksiksiz olması önemlidir.
Avukatsız boşanma sonrası neler yapılmalı?
Boşanma davası sonuçlandıktan sonra, boşanma kararının kesinleşmesi için gerekli belgeleri almak ve yeni durumu resmi kayıtlara işlemek önemlidir.